Bankowy Fundusz Gwarancyjny – bezpieczeństwo pieniędzy

Bezpieczeństwo środków finansowych deponowanych w banku jest w pewnej mierze priorytetem dla deponenta. Zakładając konto bankowe i powierzając tej instytucji pewną część pieniędzy konsument chce mieć pewność, że nawet w przypadku trudności finansowych bank nie zagarnie całości zdeponowanej kwoty i powie “do widzenia”. Wiedza o tym, jak zabezpieczane są depozyty na rachunkach bankowych choć jest powszechna, to nie wszystkim znana. Banki oraz Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe (tzw. SKOK-i) są podmiotami objętymi gwarancjami Bankowego Funduszu Gwarancyjnego (BFG), który chroni konsumenta przed utratą środków finansowych na wypadek ogłoszenia upadłości przez jedną z powyższych instytucji zaufania publicznego.

Bankowy Fundusz Gwarancyjny

W momencie, gdy wchodzisz do banku niejednokrotnie spotykasz się z kolejką, w której chcąc nie chcąc czekasz. Jeśli rozglądasz się dookoła pomieszczenia, w wielu przypadkach możesz zauważyć w mniej lub bardziej widocznym miejscu tabliczkę, która informuje o tym, że depozyty w danym banku gwarantuje Bankowy Fundusz Gwarancyjny. Całość tekstu okrasza informacja naniesiona nieco mniejszym drukiem, która dopełnia całości. Brzmi ona następująco: “w zakresie przewidzianym Ustawą o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym”.

Na tym etapie można stwierdzić, że działanie BFG jest uregulowane w Ustawie o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym z dnia 10 czerwca 2016r. To właśnie ten dokument zawiera wytyczne oraz cele działalności tego podmiotu. Już na samym początku Ustawy można wyczytać, że bohater dzisiejszego wpisu jest osobą prawną z siedzibą w Warszawie, która wykonuje zadania określone w wyżej wymienionym dokumencie. Dodatkowo można zaznaczyć, że nie jest to państwowa osoba prawna, ani jednostka sektora finansów publicznych. Takie podstawowe informacje powinny na razie wystarczyć. Pora prześledzić, czym zajmuje się ten twór.

Zadania Bankowego Funduszu Gwarancyjnego

Bankowy Fundusz Gwarancyjny poza tym, że istnieje, spełnia szereg zadań. Dla konsumentów najważniejszym z nich wydaje się być ochrona depozytów. Wszystkie podmioty objęte gwarancjami (banki, banki spółdzielcze oraz SKOK-i) są wyszczególnione na stronie BFG. Jeśli chcesz sprawdzić, czy bank, w którym posiadasz konto jest objęty taką gwarancją wystarczy, że wejdziesz tutaj i odszukasz interesującą Cię instytucję finansową.

Poza tym BFG zajmuje się m.in. prowadzeniem przymusowej restrukturyzacji, gromadzeniem i analizowaniem informacji o podmiotach objętych systemem gwarantowania, czy prowadzeniem innych działań na rzecz stabilności krajowego systemu finansowego. Te czynności są mniej ważne z punktu widzenia pojedynczej osoby fizycznej, jednak nie mniej istotne z punktu widzenia całości gospodarki.

Ochrona środków finansowych

Powrócę jednak do samego sedna, którym jest bezpośrednia ochrona pieniędzy. Jak już wspomniałem najważniejsza dla klienta banku jest ochrona środków finansowych. Bankowy Fundusz Gwarancyjny obejmuje gwarancją jedynie podmioty objęte systemem gwarantowania. Oznacza to, że jeśli skuszony perspektywą ponadprzeciętnych zysków zdeponujesz pieniądze w firmie o bliżej nieokreślonym profilu działania zbliżonym do bankowości, to w sytuacji jej upadłości nie masz co liczyć na zwrot pieniędzy z BFG.

Wysokość gwarantowanej kwoty to równowartość w złotych 100 000 €. Do przeliczenia tej kwoty stosuje się średni kurs z dnia spełnienia warunku gwarancji (czyli np. dzień w którym bank zakończy działalność i zajdzie potrzeba wypłaty środków konsumentom przez BFG).

Aby mieć pewność, czy upadłość instytucji finansowej nie zakończy się dla klienta tragedią, należy zwrócić uwagę na to, czy dana instytucja posiada taką protekcję. Obecnie ochroną objęte są wszystkie banki krajowe oraz Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe. Banki posiadające oddziały w Polsce, które swoją siedzibę mają poza granicami kraju są objęte systemem gwarantowania kraju macierzystego. Jeśli jest to kraj należący do Unii Europejskiej to gwarancja wynosi, podobnie jak w Polsce, 100 000 € lub równowartość tej kwoty w złotych. W praktyce, przeciętny konsument nie musi martwić się o tego typu sformułowania prawne, ponieważ większość bardziej lub mniej znanych banków na terenie Polski jest objęta gwarancją BFG.

Produkty objęte ochroną

Zdecydowanie ważniejszą kwestią jest zwrócenie uwagi przy podpisywaniu umowy, czy produkt oferowany przez bank zalicza się do tej “układanki”. Krótko mówiąc, jeśli posiadasz standardowy rachunek osobisty, czy lokatę to nie masz się o co martwić. Gwarancjami objęte są również rachunki wspólne (np. małżeńskie), przy czym każda z osób jest traktowana oddzielnie, co w praktyce zwiększa wysokość gwarantowanej kwoty do 200 000 €.

Trudności pojawiają się w momencie, gdy bank zaczyna łączyć pewne produkty, co do których występuje wyłącznie w roli pośrednika. Jako przykład mogą posłużyć modne w przeszłości tzw. poliso-lokaty, które nie były objęte gwarancją. Do innych produktów, co do których odzyskanie środków nie będzie możliwe zaliczają się również jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych, czy środki zgromadzone w Otwartych Funduszach Emerytalnych (OFE).

Podsumowując tę krótką charakterystykę trzeba powiedzieć, że przy podpisywaniu umowy należy sprawdzać, czy jest ona podpisywana z bankiem, czy figuruje on wyłącznie w roli pośrednika próbując namówić do skorzystania z oferty innego przedsiębiorstwa (np. zakupu ubezpieczenia). W momencie, gdy już wiesz, że umowę podpisujesz z bankiem, a nie innym przedsiębiorstwem, należy zwrócić uwagę na kolejny aspekt. Pytaniem jest, czy dany produkt jest emitowany na podstawie ustawy Prawo Bankowe. Oczywiście, nie chodzi o to, aby odwiedzać placówkę z obszerną książeczką i studiować ją podczas zakładania rachunku osobistego, czy lokaty. Czujność należy zachować jedynie w przypadku decyzji o podpisaniu umowy dotyczącej nieco bardziej egzotycznych produktów. To dotyczy jednak niewielkiego odsetka osób – zdecydowana większość posiada środki na różnorodnych rachunkach oszczędnościowych, bądź lokatach.

Dywersyfikacja środków pieniężnych podstawą ograniczenia ryzyka

Ochrona ochroną, jednak niejednokrotnie trzeba ustrzegać się przed sytuacjami utraty nawet części pieniędzy. Z pomocą przychodzi pojęcie dywersyfikacji. Dywersyfikacja dotyczy głównie szeroko pojętych inwestycji np. na rynku kapitałowym. Pomaga ona w rozproszeniu ryzyka, poprzez odpowiednie dobranie np. akcji w składzie portfela inwestycyjnego. Chciałbym jednak zasygnalizować, że rozproszenie ryzyka powinno mieć miejsce również w przypadku posiadania znacznej ilości środków pieniężnych na jednym koncie. Jak już wiesz, maksymalny limit ochrony za pomocą BFG to 100 000 €. Jeśli posiadasz więcej, należy zastanowić się np. nad założeniem konta w innym banku i rozdzieleniem tych środków. W przypadku utraty płynności finansowej jednego banku, odzyskasz 100 000 €, resztę będziesz musiał dochodzić wspólnie z masą innych wierzycieli. Jeśli natomiast na jednym koncie posiadasz np. 90 000 €, a na drugim 60 000 €, to ryzyko, że oba banki upadną w jednym czasie jest zdecydowanie mniejsze. Oznacza to, że w przypadku upadku jednego z nich odzyskasz całość kwoty (100 000 €, bądź 90 000 €), druga natomiast będzie leżała bezpiecznie w innym banku. Warto wspomnieć, że niezależnie od waluty, wypłata nastąpi w złotówkach.

Skąd Bankowy Fundusz Gwarancyjny bierze pieniądze?

W momencie, gdy dowiadujesz się, że dany bank ogłosił upadłość i jesteś pewien, że pieniądze w nim były gwarantowane przez BFG możesz zastanawiać się skąd ma on pieniądze na wypłatę tak dużej ilości pieniędzy. Mówiąc najprościej, wszystkie banki, które “chroni” BFG są zobowiązane do okresowej (kwartalnej) “zrzutki” pieniędzy, które śpią sobie w spokojnym miejscu, a wybudzają się ze snu dopiero w przypadku wspomnianych problemów finansowych. Przykładowo, łączna kwota składek na fundusz gwarancyjny banków w 2017r. wynosi 915 milionów złotych. To ponad pięć razy więcej niż ostatnia kumulacja w Euro Jackpot. Wysokość łącznej kwoty składek różni się co roku i jest ustalana przez Radę Funduszu w drodze uchwały. Nie oznacza to, że każdy bank płaci solidarnie taką samą składkę. Jej wysokość zależy od wielkości banku oraz profilu ryzyka instytucji. Małe podmioty, na podstawie rozporządzenia Komisji Europejskiej płacą owe składki w postaci ryczałtu.

Czy Bankowy Fundusz Gwarancyjny jest faktycznie potrzebny?

Odpowiedź na tytułowe pytanie jest twierdząca. Pomimo, że banki, czy SKOK-i upadają zdecydowanie rzadziej niż inne przedsiębiorstwa, to nie znaczy, że problem ten należy zbagatelizować. Upadek start-upu wiąże się ze stratami dla właściciela, ewentualnie części kontrahentów, czy banku, który udzielił kredyt, jednak mamy tutaj do czynienia z dość wąską grupą osób. Instytucje finansowe udzielające kredytów mają ponadto wkalkulowane takie ryzyko w profil swojej działalności. Sytuacja staje się odmienna, gdy w grę wchodzą pieniądze tysięcy osób, które zdeponowały środki finansowe w banku, bądź SKOK-u.

Nie ulega wątpliwości, że z brutalną rzeczywistością w Polsce zderzają się zdecydowanie częściej SKOK-i, aniżeli banki. O tym świadczą przykłady z niedalekiej przeszłości. W 2014r. nie poradził sobie SKOK Wołomin. W związku z koniecznością pomocy, BFG przekazał na ten cel ponad 2 mld złotych.

Innym przykładem jest SKOK Kujawiak. Z dniem 8 stycznia 2016r. Komisja Nadzoru Finansowego zawiesiła jego działalność, co wiązało się również z koniecznością wypłacenia środków klientom przez Bankowy Fundusz Gwarancyjny.

Spółdzielcze Kasy Oszczędnościowo-Kredytowe nie są jedynymi podmiotami, jakie upadały w nieodległej przeszłości. Nie poradził sobie również SK Bank, którego działalność zawiesiła Komisja Nadzoru Finansowego z dniem 21 listopada 2015 r. Szerzej o upadkach banków możesz przeczytać w innym moim wpisie tutaj.

Podsumowanie

Środki finansowe na bankowym koncie, czy lokacie są w większości przypadków bezpiecznie. Należy mieć jednak na uwadze, że upadek banku nie jest pojęciem surrealistycznym, czego dowodem są przykłady podane w tym artykule. Środki banków są objęte ochroną Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, który na wypadek zawieszenia działalności przez bank, zwraca klientom całość pieniędzy do równowartości 100 000 €. W momencie posiadania znaczącej kwoty pieniężnej w jednym banku można również rozważyć pojęcie dywersyfikacji ryzyka, które w tym przypadku przejawia się rozłożeniem pewnych kwot pieniężnych pomiędzy różne banki.

 

 

 

5.00 avg. rating (98% score) - 2 votes

Przeczytaj również

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Facebook

Get the Facebook Likebox Slider Pro for WordPress